26 Eylül 2018

ORUÇ HAKKINDA GENEL BİLGİ

ORUCUN ZAMANI

Hz. Enes (radıyallahu anh) anlatıyor: 

“Resulullah (aleyhissalâtu vesselam), bazan olurdu bir ay boyu oruç tutmazdı ve o aydan hiç oruç tutmayacağını zannederdik. Bazan da (öylesine ara vermeden) tutardı ki, o aydan hiç bir günü oruçsuz geçirmeyecek zannederdik. Sen onu, geceleyin namaz kılarken görmek istesen mutlaka görürdün. Geceleyin uyur görmek istesen mutlaka görürdün.”
Buhari, Savm 53, Teheccüd 11; Müslim, Sıyâm 180, (1158); Tirmizi, Savm 57, (769).

****
İbnu Abbâs (radıyallabu anhümâ) anlatıyor: 

“Resulullah (aleyhissâlatu vesselâm), ramazan dışında hiçbir ayı tam olarak oruçlu geçirmedi.”
Buhari, Savm 53; Müslim, Savm 178, (1157); Nesâi, Savm 70, (4, 199)

AŞÛRE ORUCU


Katâde (rahimehullah) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: 

“Aşura orucunun önceki yılın günahlarına kefaret olacağını Allah(ın rahmetin)den umarım.”

Tirmizi, Savm 48, (752).


****
Hz. Aişe (radıyallahu anhâ) anlatıyor:
“Ramazan (farz olmazdan) önce Aşura orucu tutuluyordu. Ramazanın farziyeti indikten sonra onu dileyen tuttu, dileyen de tutmadı.”

Buhari, Savm 69, Hacc 1, 47, Menâkıbu’l-Ensâr 26, Tefsir, Bakara 24; Müslim, Sıyâm 115; Muvatta, 33, Ebu Dâvud, Savm 64, (2442, 2443); Tirmizi, Savm 49, (753).
****
İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor:

“Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) Medine’ye gelince, yahudileri Aşüra günü oruç tutar gördü. Onlara:

“Bu da ne, (niçin oruç tutuyorsunuz)?” diye sordu.

“Bu, sâlih (hayırlı) bir gündür. Allah, o günde Beni İsrâil’i düşmanlarından kurtardı. (Şükür olarak) Hz. Musa o gün oruç tuttu ” dediler. Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm):

“Ben Musa’ya sizden daha layığım” buyurup o gün oruç tuttu ve müslümanlarada tutmalarını emretti.

Buhari, Savm 69, Enbiya 22, Fedailul-Ashab 52, Tefsir, Yünus 1, Tâ-hâ 1, M üslim, Sıyâm 127, (1130); Ebu Dâvud, Savm 64, (2444).


****


Kays İbnu Sa’d İbnu Ubâde (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: 

“Biz Aşura günü oruç tutuyor ve sadaka-ı fıtrı ödüyorduk. Ramazan orucunun farziyyeti ve zekat emri inince artık onunla emredilmedik, ondan yasaklanmadık da, biz onu yapıyorduk.”Nesai, Zekat 35, (5, 49).

RECEB ORUCU

Abbâd İbnu Hanif anlatıyor: 
“Sa’id İbnu Cübeyr (rahimehullah)’e Receb ayındaki oruçtan sordum. Bana şu cevabı verdi:
“İbnu Âbbâs (radıyallahu anhümâ)’ı dinledim, şöyle demişti: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) Receb ayında bazı yıllarda öyle oçuç tutardı ki biz, “(Gâliba). hiç yemeyecek (ayın her gününde tutacak)” derdik. (Bazı yıllarda da öyle) yerdi ki biz; “(Galiba) hiç tutmayacak” derdik.”
Buhari, Savm 53; Müslim, Sıyâm 179, (1157); Ebu Davud, Savm 55, (2430).

ŞABAN ORUCU

Hz. Aişe (radıyallahu anhâ) anlatıyor: 

“Resulullah aleyhissalâtu vesselâm (bazan) oruca öyle devam ederdi ki, “(Bu ay) hiç yemiyecek” derdik. Bazan da öyle devamlı yerdi ki, “(Bu ay) hiç tutmayacak” derdik. Ben, onun ramazan dışında bir ayı tam olarak tuttuğunu görmedim. Herhangi bir ayda, şâban ayında tuttuğundan daha fazla tuttuğunu da görmedim.”

Buhari, Savm 52; Müslim, Sıyâm 175, (1156); Muvatta, Sıyâm 56, (1, 309); Ebu Dâvud, Savm 56, 59, (2431, 2434); Tirmizi, Savm 37, (736); Nesâi, Savm 70, (4, 199, 200).
****

Ümmü Seleme (radıyallahu anhâ) anlatıyor: 

“Ben, Resulullah (aleyhissalâtu vesselam)’ın Şâban ve Ramazan dışında iki ayı peş peşe tam olarak oruçla geçirdiğini göımedim.”

Tirmizi, Savm 37, (736); Ebu Dâvud, Savm 11, (2335); Nesâi, Savm 70, (4, 200).
****
Hz. Üsâme (radıyallahu anh) anlatıyor: 

“Ey Allah’ın Resulü dedim, Şâban ayında tuttuğun kadar başka aylarda oruç tuttuğunu göremiyorum (sebebi nedir?)” diye sordum. Şu cevabı verdi:

“Bu, Receb’le Ramazan arasında insanların gaflet ettikleri bir aydır. Halbuki O, amellerin Rabbülâlemin’e yükseltildiği bir aydır. Ben, oruçlu olduğum halde amelimin yükseltilmesini istiyorum.”

Nesâi, Savm 70, (4, 201).

ŞEVVAL ORUCU

Eyub (radıyallahu anh) anlatıyor: 

“Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Kim Ramazan orucunu tutar ve ona Şevval ayından altı gün ilave ederse, sanki yıl orucu tutmuş olur.”

Müslim, Sıyâm 204, (1164); Tirmizi, Savm 53, (759); Ebu Dâvud, Savm 58, (2432).

ZİLHİCCE ORUCU

Hüneyde İbnu Hâlid hanımından, o da Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın zevcelerinden birinden anlatıyor: 

“Resulullah (aleyhissalatu vesselâm) Zilhicce’den dokuz günle Aşura günü oruç tututardı. Bir de her aydan üç gün, ayın ilk pazartesi ile perşembe günü oruç tutardı.”

Ebu Dâvud, Savm 61, (2437); Nesâi, Savm 83, (4, 220).

****

AREFE ORUCU

Kâsım İbnu Muhammed (rahimehullah) anlatıyor: 

“Hz. Aişe (radıyallahu anhâ) Arefe günü oruç tutardı. Ben Arefe akşamı imamın (hacc emirinin, Müzdelife’ye gitmek üzere) hareket ettiği sırada Hz. Aişe’nin yerinde kalarak, halkla kendi arasında bir boşluk açılana kadar bekleyip sonra içecek birşeyler isteyerek iftar yaptığını gördüm.”

Muvatta, Hacc 133, (1, 375).

****

ARAFAT ORUCU

Ebu Katâde (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulüllah (aleyhissalatu vesselâm) buyurdular ki: 

“Arafat günü tutulan orucun, geçen yılın ve gelecek yılın günahlarına kefaret olacağına Allah’ın rahmetinden ümidim var.”

Tirmizi, Savm 46, (749); İbnu Mâce, Sıyâm 40, (1730); Müslim, Sıyâm 196, (1162).

PAZARTESİ PERŞEMBE ORUCU


Hz. Aişe (radıyallahu anha) anlatıyor: 

“Resulullah aleyhissalatu vesselam pazartesi ve perşembe günlerinde oruç(la sevap) arardı.”

Tirmizi, Savm 44, (745); Nesai, Savm 70, (4, 202, 203); İbnu Mace, Sıyam 42, (1739).

****

Hz. Ebu Hüreyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: 

“Ameller Allah Teala hazretlerine pazartesi ve perşembe günleri arzedilir. Ben, amelimin oruçlu olduğum halde arzedilmesini severim.”Tirmizi, Savm 44, (747).

EYYÂMU’L-Bİ’Z

Abdullah İbnu Katâde İbni Milhân el-Kaysi, babası (radıyallahu anh)’ndan anlatıyor: 

“Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm), bize eyyam-ı bi’z’de yani ayın onüç, ondört ve onbeşinci günlerinde oruç tutmamızı emrederdi ve “Bunlar yıl orucu vaziyetindedir” derdi.”

Ebu Dâvud, Savm 68, (2449); Nesâi, Savm 83, (4, 220, 221).

****

İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: 

“Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) eyyâmu’l-bi’z’de oruç tutmayı hazerde de seferde de bırakmazdı.”Nesâi, Savm 70, (4, 198).

****


Her Ay 3 Gün Oruç

Muâzetu’l Adeviyye anlatıyor: 

“Hz. Aişe (radıyallahu anhâ)’den sorduın: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) her ay üç gün oruç tutar mıydı?”

“Evet!” diye cevap verdi. Ben tekrar:
“Ayın hangi günlerinde tutardı?” dedim.
“Hangi günde oruç tuttuğuna ehemmiyet vermezdi” diye cevap verdi.”

Müslim, Sıyâm 194, (1160); Ebu Dâvud, Savm 70, (2453); Tirmizi, Savm 54; (763).



Hz. Ebu Zerr (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselam) buyurdular ki: 

“Kim her ayda üç gün oruç tutarsa işte bu, yıl orucu olur. Allah Teâlâ hazretleri bu hususu te’yiden kitabında şu ayeti indirdi: “Kim bir hayır işlerse o kendisinden on misliyle kabul edilir” (En’am 160). Bir gün on misliyle kabul ediliyor.”

tirmizi, Savm 54, (761); Nesâi, Savm 82, (4, 219).

****

Kışta Tutulan Oruç

Âmir İbnu Mes’ud (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselam) buyurdular ki: 

“Zahmetsiz ganimet kışta tutulan oruçtur.”

Tirmizi; Savm 74, (797).

****

İbnu Mes’ud (radıyallahu anh) anlatıyor: 

“Hz. Aişe (radıyallahu anhâ)’ye: “Resulullah (aleyhissalatu vesselâm) herhangi bir güne ayrı bir ehemmiyet verir miydi?” diye sordum.


“Hayır!” dedi ve ilave etti: “O’nun ameli hafif ve devamlı yağan yağmur gibiydi. Hanginiz Resulullah (aleyhissalâtu vesselam)’ın tahammül ettiği şeye dayanabilir?”

Buhari, Savm 64; Rikâk 18; Müslim, Salâtu’l-Müsâfirin 217, (783); Ebu Dâvud, Salât 317, (1370).

ORUCUN HARAM OLDUĞU GÜNLER

Ebu Sa’id (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:

“İki günde oruç câiz olmaz: Fıtır günü (Ramazan bayramının birinci günü) ve Nahr günü.”

Buhari, Savm 67, Fadlu’s-Salât 6, Cezâu’s-Sayd 26; Müslim, Sıyâm 288, (827); Ebu Dâvud, Savm 48, (2417); Tirmizi, Savm 58, (772).

****

Ukbe İbnu Amir (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: 

“Arefe günü, kurban günü ve teşrik günleri, biz müslümanların bayramıdır. Bu günler yeme-içme günleridir.”

Ebu Dâvud, Savm 49, (2419); Tirmizi; Savm 59, (773); Nesâi, Menâsik 195; (5, 252); Tirmizi, hadisin sahih olduğunu söylemiştir.

****

Nübeyşe el-Hüzeli (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: 

“Teşrik günleri, yeme-içme ve Allah’ı zikretme günleridir.”

Müslim, Siyâm 144, (1141).

****

Sıla İbnu Züfer anlatıyor: 

“Biz, Şabandan mı, Ramazandan mı olduğu şüphe edilen günde Ammâr (radıyallahu anh)’ın yanında idik. Bize kızartılmış bir koyun getirildi. Cemaatten biri: “Ben oruçluyum” diyerek geri çekildi. Ammâr: “Kim bugün oruç tutarsa, muhakkak olarak Ebu’I Kâsım aleyhissalâtu vesselâm’a isyan etmiştir” dedi”.

Ebu Dâvud, Savm, 10, (2334); Tirmizi, Savm 3, (686); Nesâi, Savm 37, (4, 153); İbnu Mâce, Sıyâm 3, (1645).

****

İbnu Ömer (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalatu vesselâm) buyurdular ki: 

“Kim ebed orucu tutarsa, ne oruç tutmuş, ne iftar etmiştir.”

Nesâi, Savm 71, (4, 205, 206).

****

Hz. Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: 

“Şaban ayı yarılandı mı artık oruç tutmayın.”

Ebu Dâvud, Savm 12, (2337); Tirmizi, Savm 38, (738).

****

Yine Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalatu vesselam) buyurdular ki: 

“Sizden kimse, ramazanı bir veya iki gün önceden oruç tutarak karşılamasın. Eğer bir kimse, önceden oruç tutmakta idiyse, orucunu tutsun.”

Buhari, Savm 14; Müslim, Savm 21, (1082); Ebu Dâvud, Savm 11, (2335); Tirmizi, Savm 2, (684); Nesâi, Savm 31, 32 (4, 149).

****

Yine Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: 

“Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) Arefe günü Arafât’da oruç tutmayı yasakladı.”

Ebu Dâvud, Savm 63, (2440).

****

Yine Hz. Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: 

“Sizden hiç kimse, cum’agünü oruç tutmasın. Ancak bir gün önceden veya sonradan oruç tutuyorsa bu takdirde cum’a günü de oruç tutabilir.”

Müslim’in bir rivayetinde şöyle gelmiştir: 

“Cum’a gecesini, diğer geceler arasında gece namazına tahsis etmeyin, cum’a gününü de diğer günler arasında oruç günü olarak tayin etmeyin, ancak birinizin tutmakta olduğu oruç arasına denk gelirse o hariç.”

Buhari, Savm 63; Müslim, Sıyâm 147, 148; Ebu Dâvud, Savm 50, (2420); Tirmizi, Savm 42, (743).

****

Abdullah İbnu Büsr es-Sülemi, kızkardeşi es-Sammâ (radıyallahu anh)’dan naklediyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: 

“Cumartesi günü oruç tutmayın, ancak Allah’ın size farzettiği şeyde o gün oruç tutarsınız. Biriniz yiyecek nev’inden bir şey bulamaz da sadece üzüm (asması) kabuğu veya bir ağaç çöpü bulacak olsa onu ağzında çiğnesin (ve yine de cumartesi günü oruçlu olmasın).”

Ebu Dâvud, Savm 51, (2421); Tirmizi, Savm 43, (744); İbnu Mâce, Sıyâm 38, (1726); Ebu Dâvud hadisin mensuh olduğunu söylemiştir. Tirmizi de hasen demiştir.

HZ. NUH’UN ORUCU

Abdullah İbnu Amr radıyallahu anhüma anlatıyor: 

“Resulullah aleyhissalatu vesselam’ın: “Nuh aleyhisselam Ramazan ve Kurban bayramları hariç, yıl orucu tutmuştur” dediğini işittim.”

ŞEVVALDEN ALTI GÜN

Sevbân Mevla Resulullah aleyhissalatu vesselam’ın: 

“Ramazan bayramından sonra altı gün oruç tutan, yıl orucu tutmuş gibi olur. Zira (ayet-i kerime’de) “Kim bir hayır amelde bulunursa ona yaptığının on misli ecir verilir” (buyrulmuştur)” dediğini işitmiştir.

TEŞRİK GÜNLERİ ORUÇ TUTULMAZ

Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: 

“(Hacc sırasında) Mina’da geçirilen günler yeme içme günleridir.” 

****

Bişr İbnu Suhaym radıyallahu anh anlatıyor: 

“Resulullah aleyhissalatu vesselam teşrik günlerinde hutbe okudu ve dedi ki: “Cennete sadece müslüman kimse girecektir ve şurası da muhakkak ki bu günler yeme içme günleridir.”

CUMARTESİ ORUCU

Abdullah İbnu Büsr radıyallahu anh anlatıyor: “Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: 

“Cumartesi günleri, farz oruçlar dışında oruç tutmayın. Sizden biri, o gün, üzüm çöpünden veya bir ağaç kabuğundan başka (yiyecek) bir şey bulamasa bile, onları emip oruç tutmasın.”

AREFE GÜNÜ ORUCU

Katâde İbnu’n-Numan radıyallahu anh anlatıyor: 

“Resulullah aleyhissalatu vesselam’ın: “Arafe günü oruç tutan kimsenin önündeki bir yıl ile geçmişteki bir yıllık (küçük) günahları mağfiret olunur” dediğini işittim.”

AŞÛRE ORUCU

Muhammed İbnu Sayfi radıyallahu anh anlatıyor: 

“Resulullah aleyhissalatu vesselam Aşure günü bize sordu: “Bugün sizden bir şey yiyen var mı?” Biz de: “Yiyen de var yemeyen de” dedik. Bunun üzerine: “Bu günün geri kalanını bir şey yiyen de, yemeyen de (oruçla) tamamlasın. Arûz halkına da haber salın, onlar da günün geri kalan kısmını (oruçla) tamamlasınlar” buyurdu.” Ravi der ki: “Arûz ile, Medine civarındaki Arûz nam mevkiin ahalisini kastetti.”

PAZARTESİ-PERŞEMBE ORUCU

Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: 

“Resulullah aleyhissalatu vesselam Pazartesi ve Perşembe günleri oruç tutardı. Kendisine: “Ey Allah’ın Resulü! Siz Pazartesi ve Perşembeleri oruç tutuyorsunuz (bunun hikmeti nedir?)” diye sorulmuştu. Şu açıklamada bulundu: “Allah Teâla hazretleri pazartesi ve perşembe günleri birbirlerine küsenler hariç bütün müslümanlara mağfiret buyurur ve (amelleri arzeden meleğe): “Küs olan bu iki kişi barışıncaya kadar onları bırak!” emreder.”

YEVM-İ ŞEKK(ŞÜPHE) ORUCU

Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: 

“Resulullah aleyhissalatu vesselam, Ramazan orucunu hilali görmezden bir gün önce başlatmayı yasakladı.”

****

Hz. Muaviye İbnu Ebi Süfyan radıyallahu anhüma minber üstünde şunu anlatmıştır:

“Resulullah aleyhissalatu vesselam Ramazan ayından önce minberde buyurdular ki: “Ramazan falan gün başlayacak. Biz daha önceden oruç tutarız. Dileyen önceden başlasın, dileyen de (o güne kadar tutmayı) tehir etsin.”

HARAM AYLARINDA ORUÇ

İbnu Abbas radıyallahu anhüma anlatıyor: 

“Resulullah aleyhissalatu vesselam Receb ayı orucunu yasaklamıştır.”

****

Muhammed İbnu İbrahim anlatıyor: 

“Üsame İbnu Zeyd radıyallahu anhüma Haram aylarda oruç tutardı. Resulullah aleyhissalatu vesselam kendisine: “Şevval’de oruç tut!” buyurdular. O da, bundan sonra haram aylarda orucu terketti ve vefat edinceye kadar Şevval ayında oruç tuttu.”


Bu yazı, oruç zamanı, oruç çeşitleri hakkında bilgi, aşure orucu, recep orucu, şaban orucu, şevval orucu, zilhicce orucu, eyyamul biz, orucun haram olduğu günler, hz nuh orucu, arefe orucu, yevmi şekk ile ilgilidir.

0 YORUM:

Yorum Gönderme