7 Temmuz 2017

ALBERT CAMUS KİMDİR? KISACA



(Cezayir/Mondovi 1913 – Villeblevin 1960).

Albert Camus Kimdir Kısaca?


Nobel ödüllü Fransız yazar, gazeteci ve filozoftur. 7 Kasım 1913 Cezayir doğumludur. Cezayir Üniversitesi’nde felsefe öğrenimi gördüğü sırada verem rahatsızlığı sebebiyle eğitimini yarım bırakmak zorunda kalmış, üniversite eğitimini ancak 1936 yılında tamamlayabilmiştir. Yaşadığı dönemde etkili olan İkinci Dünya Savaşı’nın ilk yıllarında pasifist olmasıyla birlikte zaman içerisinde farklı yönlerde düşünceleri şekillenen Camus, 1941 yılında yazdığı Yabancı adlı romanı ve Sisifos Söyleni adlı denemesiyle üne kavuştu. 1942’de yayımlanan ve birbirlerinin tamamlayıcısı niteliğindeki bu eserleri ile Varoluşcu felsefesinin izlerini taşıyan saçma felsefesinin oluşumunda etkili olan Camus, 1949 yılında “Başkaldıran İnsan”ı yayımladı. Başta yakın arakadaşı Sartre ile ilişkisinin kopmasına neden olan ve fazlaca eleştirilen bu eser sonrası Camus, 1956 yılında yayımladığı Düşüş adlı romanı ile Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı.

Eserlerinde daha çok absürdizm -saçma, uyumsuzluk felfesinin etkisiyle birlikte insan açısından evrenin mantığa aykırılığını dile getiren Camus’e göre insan için evren uyumsuzdur ve saçmadır. Rastgele olan evrende insan ölümle yok olmaktadır. Kendini öldürmek ya da evrenin ötesini umut etmek arasında yol tutan insan için, bu iki yolda uyumsuzdur. Asla bilinemeyecek olanın umudu ile bilinenin kendini yadsıması uyumsuzluğu… Ancak insan evrenin bilinmezliği ve çaresizliği karşısında kendini öldürmek yerine yaşamı seçmelidir. Camus’un bu durum karşısında yaşamı seçmesi çelişkili bir durum gibi görünse de bu görüşü ile Camus, saçma felsefesini pesimist bir yaklaşımdan kurtarmıştır.

Tiyatroyla da ilgili olan ve belli dönemlerde oyunlarda yazan Camus’un diğer eserleri arasında Yabancı kadar bilinen ve devamı niteliğini taşıyan Veba, Mutlu Ölüm ve İlk Adam romanları ile Denemeler, Tersi ve Yüzü, Düğün Ve Bir Alman Dosta Mektuplar denemeleri yer alır.

Düşünceleriyle 20. yüzyıl Batı felsefesinde önemli bir yere sahip Albert Camus, 4 Ocak 1960’da Fransa’nın Villeblevin kasabasında geçirdiği trafik kazası sonucu 46 yaşında yaşamını yitirmiştir.

Hayatından Kısaca:


Cezayir Üniversitesi’nde felsefe öğrenimi gördü. Bir türlü ısınamadığı Arap öğrenciler arasında derin bir yabancılık çekmesi, sağlığını bozarak üniversiteyi yarıda bırakmasına yol açtı. Bir ara amatör bir tiyatro topluluğu kurdu (1934-1938), sonunda gazeteciliği seçerek Paris’e yerleşti. 1937 yılında yayımlanan ilk kitabı L’Enver s et l’Endroit (Tersi ve Yüzü) ve 1938’de çıkan Les Noces (Evlilik) anı ve deneme türünde eserlerdir. İlk romanı Yabancı (L’Etranger) 1942 ile parlak bir başarı kazandı. Aynı yıl içinde yayımlanan Mythe de Sisyphe (Sisiphos Mitosu) ise dünyanın saçmalığı temalarını işledi. Gençliğinde çektiği yabancılık, zamanla Schopenhauer’den, Kierkegaard’ dan, Nietzsche’ye; Pascal’dan Chamfort’a birçok kötümser, nihilist, ahlakçı filozoftan beslenen özgün bir dünya görüşüne dönüştü. Camus’ya göre, insan akıl dışı bir dünyada saçma bir yaşam sürer. Yapılabilecek en anlamlı iş başkaldırıdır. Camus’nun bireyci felsefesi, toplu dayanışma boyutu kazanarak bir başkaldırı ahlakı özelliği de alır, Descartes’ın ünlü sözünü benzeterek “başkaldırıyorum o halde varım” der. Veba (La Peşte) 1947, romanı ile dünya çapında ünlendi. L’Homme Révolté (Başkaldıran İnsan) 1951, adlı en önemli deneme kitabı başkaldırı felsefesini en ayrıntılı olarak işlediği eseri oldu. Kendisiyle aynı dönemde eserler veren ve bazı ortak yanları bulunan dostu Sartre’dan ayrıldığı ve onunla oldukça sert kalem kavgalarına sürüklendiği nokta da başkaldırının içeriği konusunda oldu. İkinci Dünya Savaşı sırasında direniş örgütleriyle ilişkiye geçti ve kurucularından biri olduğu sosyalist Combat (Kavga) gazetesinde 1944 Ağustosundan sonra imzasız başyazılar yazdı, savaştan sonra da gazete yazarlığını sürdürerek döneminin önemli politik sorunlarında yürekli tavırlar aldı. Bazı düşüncelerini daha etkili anlatacağına inandığı oyunlar yazdı: 1944’de sahnelenen Yanlış Anlama (Le Malentendu), Caligula (1945), Sıkıyönetim (L’Etat de Siege) 1948, Les Justes (Adiller) 194% sahne, tekniği açısından yer yer zayıflıklar taşımakla birlikte Camus’nün düşüncesini başarıyla yansıtırlar. 1956’da Düşüş (La Chute) romanı çıktı. Bazı öykülerini 1957’de yayımlanan L’Exil et le Royaume (Sürgün ve Krallık) kitabında topladı. Her türlü süsten uzak, dupduru bir dili olan Camus, 1957’de Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı. Daha pek çok eserler verebilecek bir yaşta, yaşamın saçmalığı görüşünü haklı çıkartır gibi olan bir trafik kazası sonunda öldü.

Başlıca eserlerinin özetleri:


Veba:

Yazarın doğum yeri olan Cezayir’deki Oran Kenti’ne farelerin taşıdığı salgın bir hastalığın getirdiği acıları, yıkıntıyı işlemiş görünen yazar, veba mikrobunun simgesi altında toplumların tutunabileceği çeşitli toplu kötülüklerin eleştirisini yaparken gerçekten insanlık nitelikleri taşıyan kişilerin ne yapmaları gerektiğini de (Dr. Rieux), açıklamak fırsatını bulur. Tek başına yaşayan insan yalnızca bireysel değerler görüp, tekil hazlar tadabilir. Oysa saçmalığa (alegorili tanım) karşı savaşta insanlar birleşebilirlerse; adalet, düşünce saygısı dostluk, direniş yardımlaşma, özveri gibi nice değerler koyabilirler ortaya. Böylece savaş arkadaşlığı yeni bir ahlakın da kurulmasına yol açabilir, romandaki Dr. Rieux, kendi adına bireysel çıkarları ve korkusu yolunda değil insanlığın durumu içinde girişir bu savaşa.

Yabancı:

Dünyanın saçmalığı (abeslik) açıklamayı amaç edinen yazar, duygularını çevresine uydurmayı yalancılık sayan kahramanı Meursault’un yazgısını, kolayca suçlanabilecek durumlar yaratmıştır. Uzun yıllar kaldığı, anasının ölümünü kayıtsızlıkla karşılar görünmesi, bir anlık sanı ve korku paniğiyle bir Arabi öldüren roman kahramanı için en köklü suçlama konusu olacaktır. Kentsoylu âdet ve geleneklere davranış ortaklıklarına uyamamış olması, onu ölüme götürecek en güçlü kanıtları oluşturur. Meursault, bu dünyanın yabancısıymış gibi.


Bu yazı, albert camus yabancı özet, albert camus veba özet, albert camus, albert camus kimdir, albert camus kimdir kısaca, albert camus hayatı kısa, albert camus hayatı ve felsefesi ile ilgilidir.

0 YORUM:

Yorum Gönderme